بازیگران بازار آتی چه کسانی هستند ؟

بازیگران بازار آتی چه کسانی هستند؟

الف : سرمايه گذاران

ب : پوشش دهندگان ريسک ( Hedger )

ج : آربیتراژگران

سرمايه گذاران: سرمايه گذاران افرادی هستند که به منظور سرمايه گذاری اقدام به انعقاد قرارداد آتی می کنند و از تغییرات قیمت قرارداد آتی منتفع می شوند. مثلا شخصی با تصور اینکه مثلا قیمت برق هفته ديگر حتما رشد می نمايد، اقدام به اتخاذ موقعیت خريد در بازار آتی برق می کند و آنگاه منتظر می ماند تا هفته ديگر. اگر قیمتها همان طور که او پیش بینی کرده بود رشد کند آنگاه او از اين معامله سود خواهد برد ولی ا گر قیمت ها کاهش يابد او متضرر خواهد شد. حضور اين افراد سبب نقدشوندگی و کارايی بیشتر بازار خواهد شد.و آموزش بورس ضروری است .

پوشش دهندگان ريسک ( Hedger ): اشخاص پوشش دهنده ريسک در معاملات آتی در واقع علاقمند به حذف ريسک نوسان قیمت از کالا بوده و يا تلاش می نمايند تاريسک نوسان قیمت را به حداقل برسانند. نقش هجینگ در واقع به گونه ای مانند عملکرد بیمه بوده تا از ضرر و زيان معامله گر آتی جلوگیری نمايد.و ثبت نام بورس انجام دهند . 

بنابراين ماهیت معاملات آتی ايجاد فرصت های بیمه ای و امنیت اقتصادی در برابر نوسانات قیمت کالا برای طبقات تجار، تولیدکنندگان و نیز واسطه های تولیدی خواهد بود. پوشش ريسک به فرد معامله گر آتی، اين امکان را می دهد تا قیمت و سپرده معاملات آتی خود را پیشاپیش برنامه ريزی نموده و از ضرر بالقوه پیش بینی نشده و يا رقابت سنگین دربازار معاملات رهايی يابد.

لذا يک معامله گر با عمل پوشش ريسک خود، موقعیت جديدی در بازار معاملات آتی کسب نموده که می تواند برخلاف يا مساوی موقعیت و يا از نظر قیمت در بازار نقدی کالا باشد.

برای روشن شدن اين مساله مثالی عددی را ارائه می دهیم: فرض کنید شرکت لوله سازی A طی قراردادی با يک شرکت گازی متعهد می گردد 2 ماه آينده 1000 تن لوله تولید نمايد فرضا با قیمت هر کیلو 24000 ريال اين شرکت لوله سازی برنامه ريزی می نمايد که از ماه آينده تولید را شروع نمايد و برای تولید اين مقدار لوله به  1200 تن ورق فولادی نیاز دارد.

قیمت ورق فولادی در حال حاضر 14000  ريال است و شرکت لوله سازی با توجه به اين قیمت اقدام به انعقاد قرارداد نموده است ولی اگر قیمت ورق فولادی در ماه آينده که شرکت لوله سازی A قصد خريد 1200 تن را دارد ناگهان 20000 ريال شود آنگاه اين شرکت عملا از اين قرارداد متضرر می گردد.

برای پوشش ريسک نوسانات قیمت ورق های فولادی، شرکت لوله سازی A ، وارد بازار آتی ورق های فولادی شده و موقعیت تعهد خريد 1200 تن (12 قرارداد 10 تنی آتی) ورق فولادی می گیرد، قیمت قرارداد آتی ورق بايد عددی نزديک به قیمت نقدی آن باشد مثلا 15000  ريال.و کد بورسی داشته باشند . 

آنگاه در ماه آينده قیمت قرارداد آتی فولاد 21000 ريال (چون قیمت نقدی آن 20000 ريال شده است) می شود. در اين صورت شرکت A با بستن قرارداد آتی 6000 ريال در هر کیلو سود برده است ولی در بازار نقدی چون مجبور است 6000 ريال بیشتر از آن چیزی که برای ورق فولادی برآورد کرده بود بپردازد ضرر کرده است.

در اين صورت سود و زيان بازار آتی و نقدی همديگر را خنثی نموده و از متضرر شدن شرکت لوله سازی A ممانعت به عمل می آيد.

قراردادهای اختیار معامله

به طور کلی می توان قراردادهای اختیار معامله را به دو دسته تقسیم کرد :

1 اختیار خريد 

2 اختیار فروش

يک اختیار خريد در واقع اين حق (و نه الزام) را به دارنده ی آن می دهد که دارايی موضوع قرارداد را با قیمت معین و در تاريخ مشخص يا قبل از آن بخرد. به همین ترتیب يک اختیار فروش به دارنده ی آن اين حق را می دهد که دارايی موضوع قرارداد را با قیمت معین و در تاريخ مشخصی و يا قبل از آن بفروشد.

قیمتی که در اين قرارداد ذکر می شود قیمت توافقی يا قیمت اعمال و تاريخ ذکرشده در قرارداد را، اصطلاحا سررسید اختیار معامله گويند. 

اختیار خريد يا فروش هر کدام به دو حالت اروپايی و آمريکايی تقسیم می شود. قرارداد اختیار اروپايی فقط در تاريخ سررسید قابلیت اعمال دارد در حالی که قرارداد اختیار آمريکايی در هر زمانی قبل از تاريخ سررسید يا در تاريخ سررسید قابل اعمال است. لازم است بر اين نکته تاکید کنیم که يک ورقه ی اختیار معامله به دارنده آن حق يا اختیار انجام کاری را می دهد نه اينکه او را ملزم به انجام کاری کند. اين ويژگی وجه تمايز ورقه اختیار معامله از قراردادهای آتی است.

دارنده اختیار خريد امکان اين انتخاب را دارد که دارايی پايه را با قیمت معین و در زمان معین در آينده بخرد يا خیر. ولی دارنده اختیار خريد بايد هزينه اختیار معامله يا قیمت قرارداد اختیار را بپردازد.

در بازارهای اختیار معامله چهار نوع معامله گر وجود دارد :

1 خريداران اختیار خريد

2 فروشندگان اختیار خريد

3 خريداران اختیار فروش

4 فروشندگان اختیار فروش

نحوه پوشش ریسک

نحوه پوشش ريسک در قراردادهای اختیار معامله بسیار ساده است معامله گران می توانند با خريد قراردادهای اختیار خريد و فروش و پرداخت قیمت آن در برابر نوسانات قیمت دارايی پايه خود را بیمه نمايند.